Onmacht en oorlogsverlangen

A. Ladan

Vechten en doden hebben altijd een grote rol gespeeld in de manier waarop we conflicten oplossen. Maar waarom voeren we oorlog? Volgens Antonie Ladan is een toestand van vrede psychisch ook belastend voor de mens. Naast een afkeer van oorlog, hebben wij een verlangen om te vernietigen. Oorlog roept niet alleen afschuw op, het kan ook iets zijn om naar te verlangen. Ladan betoogt dat dit verlangen voortkomt uit machteloosheid. Als mens in de samenleving en als samenleving in de wereld zijn wij fundamenteel machteloos. In onze huidige maatschappij met haar accent op controle, beheersbaarheid en transparantie neemt de weerzin tegen machteloosheid en het taboe erop alleen maar toe. Ladan put uit de rijke psychoanalytische geschiedenis, zonder te lang te blijven hangen bij Freud of Einstein. Hij haalt voorbeelden aan uit de Vietnamoorlog en uit tv-series als 'Breaking Bad'. Hij bespreekt...